جنگ نرم چیست؟

سان تزو گفته است: در صورتی که مکان و زمان جنگ را خوب بشناسد، میتواند که عسکران خود را حتی تا به هزاران کیلومتر به پیش سوق دهد و دشمن را از پا درآورد. در واقع، سانسوم Sansom توضیح مىدهد که ارتباط با چین «در دوران اولین قرن بعد از میلاد» یعنى در عصر هانهاى متأخر، «کاملاً برقرار بوده است»؛ و چندین هیأت سیاسى از ژاپن به سوى نایبالسلطنه چینى کره در فاصله سالهاى 238 و 247 بعد از میلاد اعزام شدهاند. لكن اين مصونيت و حمايتهاى ويژه مشروط بر آن است كه اين عده در وضعيت جديد در جبهه به نفع دشمن حضور و مشاركت جسمى و فكرى نداشته باشند؛ چه اينكه هرگونه مشاركت در كارزار نظامى، آنان را به عنوان يك سرباز دشمن قرار مىدهد.

هر چند حذف فديه مالى در ظاهر گامى مثبت به نفع اسيران و حركتى در جهت اصول انسانى به نظر مىرسد، ولى دقت بيشتر نشان مىدهد كه اين كار در مجموع به نفع اسيران تمام نخواهد شد و جان آنها را بيش از پيش به خطر خواهد انداخت؛ چون كشور دستگيركننده اسير، اصرار فراوانى براى گرفتن اسير نخواهد داشت و براى اينكه خود را از مخارج مالى اسيران برهاند، از ابتدا سعى مىكند آنان را به قتل برساند. 1. نظام حقوقى اسلام، در باب اسير داراى سبقت تاريخى است؛ بدين معنا كه اسلام زمانى در مورد اسيران مراعات اصولى را به صورت قانون الزامى دانست كه در نقاط ديگر دنيا، مقررات حقوقى و قانونى در اين زمينه وجود نداشت، از اينرو، مىتوان گفت: حقوق بينالملل در مورد اسيران و غير اسيران، تا حدود زيادى متأثر از نظام حقوقى اسلام بوده است.

4. نهايت ارفاقى كه در كنوانسيون ژنو براى حسن برخورد با اسيران توصيه شده، تأمين نيازهاى آنان در حد سربازان و مقامات نظامى كشور دستگيركننده مىباشد، در حالى كه اسلام از اين مرحله نيز فراتر رفته و در موارد بسيارى، رهبران اسلامى توصيههاى بيشترى كرده و از مسلمانان خواستهاند كه اسيران را بر خود مقدّم بدارند. گرچه اين مطلب تا اين مرحله، به صورت يك توصيه اخلاقى در تعاليم اسلام آمده است، ولى در كنوانسيون ژنو چنين توصيهاى نيز به چشم نمىخورد.

شايد بتوان گفت كه اين مقررات اخلاقى و عرفى نيز براى اولين بار به خاطر تعاليم قرآن كريم شكل حقوقى و قانونى به خود گرفت و از ضمانت اجراى لازم برخوردار شد؛ چه اينكه اسلام بسيارى از اين دستورهاى بينالمللى را به صورت واجب و حرام بيان داشته، پيروان اين آيين، خود را ملزم به مراعات آن مىدانند. اولین روز من رفتم مدرسه، خواهرم گفت برو چراغ گردسوز بخر چون جنگ شروع شده و میخواهند از امشب خاموشی بزنند.

همچنین باید توجه داشت که بنابر تعالیم سون تزو، سرلشکری پیروز نبرد خواهد بود، که پیش از شروع جنگ، محاسبات بسیاری انجام میدهد، و سرلشکری بازنده است، که قبل از شروع جنگ، محاسبات کمی انجام میدهد. لهستان یکی از کشورهایی است که در جنگ جهانی دوم بیشترین آسیبها و تاثیرات منفی را تجربه کرده است و شاید به همین دلیل نیز فیلم وایدا با تاکید بر جنبههای شنیع، پلید و بسیار تلخ جنگ همراه است. ژاپنىها در آن زمان نیز مانند امروز، مردانى کنجکاو بودهاند؛ و بنابراین، نخستین مسافران ژاپنى، در بازگشت به سرزمین خود، نه تنها نسخ خطى گوناگون، بلکه اشیاء باارزش و مفید هنرى نیز همراه داشتهاند.

با این همه، از آن جا که ژاپنىها، از زمانهایى خیلى دور، آشنایى بسیار گستردهاى با ادبیات کلاسیک چینى داشتهاند، ما مىتوانیم تصور کنیم که با آثار مربوط به هنر نظامىگرى در چین نیز از همان دورانها آگاهى داشتهاند. این جنون خدمتکردن عراقیها در هر پست و جایگاهی که هستند و بسیار تواضع دارند و برای زوار این بسیار خوب است. هر ملتی و کشوری دارای منابع قدرت نرم است که شناسایی و تقویت و سازماندهی آنها میتواند براساس یک طرح جامع تبدیل به یک فرصت و هجوم به دشمنان طراح جنگ نرم شود.

در این عنوان از میان بازی های جنگ جهانی دوم شاهد حضور موقعیتهای بی حد و حصری هستیم که از تمامی آنها میتوان برای ساعتها سرگرمی مفید و لذت بخش استفاده کرد. توجه بیشتر به اثر اسپیلبرگ از اینجا ناشی شد که فیلم او جنبههای تجاری گستردهتری داشت اما اثر مالیک درونگرایانهتر و دارای جنبههای هنری پررنگتری بود. در پایان جنگ تعداد تانکهای ایران به ۱۰۰۰ عدد کاهش یافته اما تانکهای عراقی به ۴۵۰۰ تانک رسیده بود. عامل اخیر چنان در جنگ جهانی دوم مؤثر بود که نبرد میان کشورهای درگیر، به شکل بی سابقهای، عموم مردم را به قلمرو جنگ کشاند، به طوری که در پایان جنگ جهانی دوم تعداد کشته شدگان نظامی و غیرنظامی تقریباً با هم برابری میکند.

ولی مورخان یونانی که این رقم را در کتابهای خود نوشتند فکر نکردند که هیچ عاقلی صحت این رقم را تصدیق نمیکند زیرا انتقال یک میلیون سرباز از مرکز ایران آن روز و فیالمثل از اصفهان به یونان با در نظر گرفتن، احتیاجات وسائل نقلیه ارتش و به خصوص علوفهی اسب، قاطر و شتر، یک کار تقریباً محال بود و تاریخ مستند جهانی نشان نمیدهد که قبل از سال 1812 میلادی که ناپلئون اول امپراطور فرانسه با یک ارتش پانصد هزار نفری به روسیه حمله کرد، یک ارتش نیم میلیون نفری را برای جنگ به حرکت درآورده باشند. روزنامه کیهان فردای آن روز درباره تعداد مجروحان و مصدومان حمله عراق به تهران نوشت: «تا ساعت یک بامداد امروز تعداد مجروحان حادثه فرودگاه ۳۸ نفر اعلام شد که ۱۵ نفر به بیمارستان امام خمینی، هشت نفر به بیمارستان شریعتی، سه نفر به بیمارستان صنایع هواپیمایی، هشت نفر به بیمارستان میمنت و سه نفر به درمانگاه بیمههای اجتماعی منتقل شدهاند.

در مورد تاریخ جنگ ایرانیان در یونان، ما حتی یک سطر سند تاریخی ایرانی نداریم و هر چه راجعبه آن جنگ نوشته شده متکی به اسناد مورخین یونانی است و با این که یونانیان در آن موقع با ما دشمن بودند، مورخین یونانی جز روایتهای نادرست و مقرون به اغراق، درمورد شمارهی سربازان ایرانی که به یونان رفتند، واقعیتهای تاریخی را خیلی تحریف نکردهاند و ارقام اغراقآمیز آنها هم ناشی از این بود که بگویند یونانیان از این جهت از ایرانیان شکست خوردند که شمار سربازان ایرانی که به یونان حمله کردند نزدیک یک میلیون سلحشور بوده است. کتاب شاه جنگ ایرانیان مناسب چه کسانی است؟

اين امر، پيش از آنكه يك امر شرعى و دينى باشد، يك مسئله عقلى و بديهى است؛ چه اينكه اين افراد به عنوان حاملان پيامها و نامهها هستند و در ايجاد تفاهم، صلح، مبادله اسرا و مباحث ديگرِ حقوق بشردوستانه نقش ارزندهاى ايفا مىكنند. 2. كشورها در گذشتهاى نه چندان دور، در روابط با يكديگر، قانون مدوّنى نداشتند كه همگان خود را به آن ملزم بدانند، بلكه در اين روابط، بيشتر از شرايط و اوضاع اجتماعى و سياسى متأثر بودند، و مقرراتى هم كه در روابط با يكديگر به كار مىگرفتند، جنبه قانونى و حقوقى نداشت، بلكه به صورت قراردادهاى جزئى بين دو دولت و يا به عنوان اصول اخلاقى، مورد توجه بوده است؛ و از اينرو، برخى آن اصول را مراعات مىكردند، برخى بر مراعات آن اصرار نداشتند.

پذیرش معاهده 1975 توسط صدام پس از تحمیل هشت سال جنگ یعنی پذیرفتن شکست و ناکامی در جنگ علیه ایران است؛ چرا که صدام با ادعا در خصوص مسائل مرزی و اروندرود که از مفاد قرارداد الجزایر بود، جنگ را آغاز کرد. در این هنگام بود که در بخشی از فرودگاه صدای مهیبی برخاست و در پی آن دو راکت از سوی میگ عراقی به قسمت جلویی سالن مسافران پرتاب شد و همه شیشههای سالن فرودگاه فرو ریخت.

او در سال 1299 به تهران مهاجرت کرد و در همان سالها بود که پدرش را از دست داد. فیلم بی آنکه بر قهرمانها، قربانیان یا شخصیتهای شرور متمرکز باشد به انسانهایی توجه میکند که در شرایطی فرساینده برای بقا و حفظ جانشان میجنگند. ژان-ژاک آنو کارگردان این اثر سینمایی نبرد نیروهای بزرگ را در تجربه جنگیدن دو تکتیرانداز ماهر در استالینگارد با ظرافت و دقت به تصویر کشیده است.

لکن ما عازم بر این هستیم، مصمّم بر این هستیم که اگر عراق حدّ خودش را نداند و تجاوز را تکرار بکند، ما دستور بدهیم و ملت ما بسیج بشوند و آن وقت برای ملت عراق معلوم باشد که ما با آنها هیچ کار نداریم؛ بلکه این صدام حسین است که به واسطه تحریک امریکا به ما تجاوز کرده است و ما اگر جوابی به او بدهیم، هرگز به ملت عراق، که برادر ما هستند، مربوط نیست. ابوبكر هنگامى كه معاذ را به يمن مىفرستاد درباره 10 چيز سفارش كرد و خواست تا آنها را به خاطر بسپارد. شوکو نىهونگى Shoku Nihongi (ضمیمه سالنامههاى ژاپن) محتوى نقل قولهایى از اسناد سیاسى و تاریخى چینى است که در میان آنها چندین گزیده از «هنر جنگ» سون تزو وجود دارد.

یک کارشناس نظامی اسرائیلی در اظهاراتی اعلام کرد که جنگ بین ایران و اسرائیل در 4 جبهه اصلی هستهای، دریایی، سوریه و ارسال سلاح به گروههای مقاومت در حال انجام است. ۳۹. ↑ محمود مسائلی و عالیه ارفعی، جنگ و صلح از دیدگاه حقوق و روابط بین الملل، ج۱، ص۲۸ـ۳۰، تهران ۱۳۷۳ ش. جنگ به درگیری سازمانیافته، مسلّحانه گفته میشود که بین دولتها، ملتها یا گروههای دیگر انجام شده و با خشونت شدید، گسیختگی اجتماعی و تلفات جانی و مالی همراه است.

سرلشکر سید یحیی رحیم صفوی، دستیار و مشاور عالی نظامی فرمانده معظم کل قوا، ۲۹ شهریور سال گذشته در سخنان پیش از خطبههای نماز جمعه تهران گفته بود: «بر اساس منابع خارجی نزدیک بر یک میلیون کشته و شهید از کشتههای عراقی تا شهدای ایرانی وجود دارد.» در اول مهر ۱۳۹۱ هم خبرگزاری مهر به نقل از رئیس جمعیت هلالاحمر عراق نوشت جنگ عراق علیه ایران بیش از دو میلیون کشته و زخمی برای دولت بعث به همراه داشت. این مقوله به طور بدیهی اخلاقی تحت عنوان اخلاق جنگ به وجود خواهد آورد.

دیدگاهتان را بنویسید