بررسی جلوههای نمادین طبیعت در اشعار محمدرضا شفیعی کدکنی

کشور عراق در گذشته مدعی بود سدهایی که ایران در استانهای مرزی با این کشور ساخته است، باعث واردآمدن خسارتهایی به عراق و بهویژه بخش کشاورزی آن شده است که البته ایران همواره این اتهامات را رد کرده است، ولی شایسته است در این زمینه تحقیقات علمی صورت پذیرد و اگر مشخص شود واقعاً سدسازیهای ایران باعث آسیبدیدن زمینهای کشاورزی عراق شده است، زمینهایی که قبلاً محل درآمد مردم این کشور بودهاند، این سدسازیها هم مخالف نظریههای رایج در بهرهبرداری از آبهای مشترک تلقی خواهد شد. با وجود اینکه در زمینه بهرهبرداری از آبهای مشترک ایران با ترکیه، مشکل خاصی احساس نمیشود، سدسازیهای این کشور روی رودخانههای دجله و فرات باعث بروز گرد و غبار در منطقه و گسترش دامنه این پدیده به ایران هم شده است که همین مسئله نیز نوعی خسارت در بهرهبرداری از منابع آب و مخالف نظریههای بهرهبرداری از آبهای مشترک تلقی میشود.

همچنین با بهره گیری از تجربه کشورهای آفریقایی مبنی بر امکانپذیری تبادل فناوری از سوی کشورهای خشک در مقابل آب از سوی کشورهایی که منابع فراوان آبی دارند، امکان آن وجود دارد که در این زمینه، همکاریهای آبی بر اساس سیاست همسایگی و اقدامات متقابل تعاملی صورت پذیرد. درنتیجه بهتر است توافقی بین همه کشورهای واقع در حوضه آبریز فرات-دجله در زمینه بهرهبرداری از آبهای مشترک صورت گیرد تا حیات زیستمحیطی منطقه با خطر مواجه نشود و آب کافی برای جلوگیری از بروز گرد و غبار در دشتهای کشورهای سوریه و عراق، همچون گذشته، رهاسازی شود.

درباره رودخانه ارس که با معادن و نیروگاههای ارمنستان آلوده میشود، شایسته است توافقی دوجانبه بین ایران و ارمنستان انجام گیرد و جلوی خطرات زیستمحیطی در منطقه شمالغرب کشور و آلودگی زمینهای کشاورزی این منطقه به دلیل آبیاری با آب آلوده گرفته شود. تعیین مشخصات امواج برای انجام مطالعات هیدرودینامیک به دو روش انجام میشود. اما نکته درخور توجه این است که ایران در زمینه بهرهبرداری آبهای مشترک با ترکمنستان، پاکستان و جمهوری آذربایجان توافقات خوبی انجام داده و میتوان گفت نظریههای بهرهبرداری از آبهای مشترک در روابط با این کشورها تا حدود زیادی رعایت شده است و به هیچیک از طرفین در زمینه بهرهبرداری از آب خسارت درخور توجهی وارد نمیشود.

اين جر و بحثها اختلاف ميان منصف و تالوگ را روشن ساخت و مبناي طرز عمل داخلي آمريكاي شمالي و تحديد حدود رودخانه هاي موجب ميان دولتهاي فدرال آن گرديد در موارد عديده ديوان عالي آمريكا در صورت عدم تعيين عنوان خاص براي مرز در رودخانه هاي غير قابل كشتي راني تالوگ را به منزله مرز تلقي كرده است . بهتر است مسئله بهرهبرداری از آبهای فرامرزی بین ایران و همسایگانش یکبار برای همیشه از سوی کارشناسان و حقوقدانان متخصص در این زمینه و طبق قواعد حقوق بینالملل کاملاً بررسی شود و نتایج حاصل از این بررسیهای فنی و حقوقی به شکل یک قرارداد جامع از طرف کشورهای ذینفع به صورت قطعی و غیرمشروط پذیرفته شود.

محمد سرگزی گفت: طبق اصول و حقوق جاری، کشور افغانستان حق انحراف آب رودخانه هیرمند را نداشته و نخواهد داشت، ضروری است دستگاه دیپلماسی کشور این موضوع را به صورت جدی دنبال کند. این موضوع در کمتر نقاطی از کشور امکان پذیر است. این جنگلها بخشی از جنگلهای باستانی ایران هستند که در شهرستان سوادکوه استان مازندران قرار دارند و به همین دلیل بسیاری برای سفر یک روزه اطراف تهران، این جنگل زیبا و دلنشین را انتخاب میکنند.

بررسی میدانی خبرنگار ایرنا، نشان می دهد که عدم تحقق حق آبه مصوب برای این منبع بزرگ آب سطحی از سوی شرکت های آب منطقه ای استان های خراسان رضوی، شمالی و گلستان و برداشت بی رویه از آب این رودخانه برای مصارف کشاورزی نه تنها اندک امید برای احیاء را به یاس مبدل کرد که زیست آبزیان موجود در این منبع آب سطحی را در جلوی دیدگان مسوولان وقت در معرض خطرنابودی شدید قرار داده است. میتواند نقش اقتصادی خود را حد اقل در منطقه نشان بدهیم و صاحب یک کشور اقتصادی باشیم که از واردات زیاد جلوگیری کرده بتوانیم.

درنتیجه، توافقاتی که بین ایران و کشورهای پیشگفته صورت پذیرفته است، میتواند الگوی خوبی برای انعقاد قرارداد آبی با دیگر همسایگان ایران باشد. همچنین درباره رودخانه هریرود نیز که تاکنون هیچ توافقی صورت نگرفته، مطلوب است توافقی سهجانبه بین ایران، افغانستان و ترکمنستان صورت پذیرد تا جلوی آسیبهای جدی به خراسان ایران و بخشهای جنوبی ترکمنستان که با احداث چندین سد روی سرچشمههای هریرود در افغانستان به وجود آمده، گرفته شود. این ماده فراتر هم رفته و می خواهد که در صورت تضاد بین استفاده های از آبراهه های بین المللی، توجه به نیاز های اساسی بشری بایستی مد نظر باشد.

میزان این فرسایش به مرور زمان تشدید می شود و طول آن قسـمت از مسیر رودخانه که تحت تأثیر این پدیده قرار می گیرد مرتباً با وقوع سیلاب های متوالی افزایش می یابد. در حالی که در قبال کشورهای فرودست، اهتمام به مذاکره و چانهزنی و امتیازگیری، در عین سیاستهای تبادلی، میتواند در دستور کار دیپلماسی آب کشور قرار گیرد. ایران هم میتواند با بررسی مفاد این توافقات بینالمللی، از دامنه اختلافات آبی دیرینه خود با همسایگانش بکاهد. در سال 2013 کمیتهای مشترک با مشارکت ایران و ارمنستان برای تدوین برنامه پایش رودخانه ارس تشکیل و مسئله پایش آلایندههای این رودخانه بررسی شد.

پس از وقوع زمینلرزه هفتریشتری در سال 1988 در منطقه و به دنبال آسیبهایی که به این نیروگاه وارد شد، نیروگاه متسامور با توجه به تجربه انفجار نیروگاه چرنوبیل، برای مدتی از جانب شوروی تعطیل شد. دیپلماسی آب این کشور در قبال همسایگان شمالی (شوروی سابق) و پاکستان به طور کلی مثبت ارزیابی میشود و اکثر اختلافات آبی فیمابین با این همسایگان از طریق مذاکرات سازنده حل و فصل شده است و درباره ارمنستان هم در حال حلشدن است. امکانات جانبی این مجموعه شامل کافی شاپ، فست فود، چایخانه سنتی، حمام سنتی و ترکی و سالن مخصوص ماساژ ماهی و ماساژ طبیعی است.

“جمهوری دموکراتیک خلق کره” ((DPRK از همان آغاز خط مشیی دایر بر تأمین غذایی از طریق خودکفایی داشت که به موجب آن خود را موظف میدانست با توسعه ی اراضی زیر کشت و تأمین غذاهای سنتی مانند سیب زمینی، ارزن، گیاهی خوراکی به نام “تکمه”، به تولید غلاتی با کیفیت و ارزش غذایی بهتر از نوع برنج و ذرت، در بهبود وضع تغدیه ی مردم خود بکوشد. اما در قبال همسایه شرقی (افغانستان) باتوجه به بروز کمآبی حاد در این منطقه، اختلافات آبی عمدهای را چه در گذشته و چه در حال حاضر نظارهگریم و علیرغم قراردادهای امضاشده، ایران در این منطقه از طریق دیپلماسی آب، پاسخ مناسبی را دریافت نکرده است.

شایسته است مسئله بهرهبرداری از منابع آب مشترک بین ایران و همسایگانش در فضایی کاملاً غیرسیاسی حل و فصل شود تا امکان تغییر یا رد نتایج حاصل از این مذاکرات، حتی با تغییر حکومتهای سیاسی نیز وجود نداشته باشد. فضایی مه آلوده، خزههایی که تمام مرداب را گرفتهاند و درختانی با شاخههای شکسته، انگار که حیات در این منطقه از بین رفته اما مادر طبیعت در تلاش است آن را احیا کند! در قبال همسایگان غربی (عراق و ترکیه) با وضعیتی خنثی روبهرو هستیم؛ یعنی درست است که هماکنون ثباتی نسبی را در وضعیت آبهای فرامرزی در این منطقه شاهدیم، ولی این منطقه حساس، در آینده مستعد اختلافات آبی شدید است.

در نتیجه بهتر است هرچه سریعتر درباره آبهای مشترک بین ایران و عراق و حقآبههایی که به هر کشور اختصاص مییابد، توافقی جامع حاصل شود که منافع هر دو کشور را تأمین کند و به تنشهای طولانیمدت پایان بخشد. رودخانهٔ سیمینهرود از کوهستانهای منطقهٔ مهاباد و سقز و بانه و کردستان عراق سرچشمه گرفته و پس از عبور از وسط شهر بوکان و اطراف شهر میاندوآب به دریاچه ارومیه میریزد. یک رسالت از داود یزدی را نام می برد «که علاء بن سعید نام از هندوی به تازی ترجمه فرموده بود در سنه سبع و تسعین و مائه و رسالتی دیگر که ابن المقفَّع از لغت پهلوی معرب گردانیده».

تا اینکه روزی دختربچه ای به کنار رودخانه آمد که تنگی با یک ماهی قرمز در دست داشت و از آنجا که تصمیم داشت برای زندگی به شهر دیگری برود و نمی توانست آن ماهی را با خود ببرد، می خواست ماهی را در رودخانه بیندازد و آزادش کند. برخی از کشورهای پیشرفته توانستهاند از طریق مذاکرات سازنده و با تأکید بر قواعد حقوق بینالملل به این اختلافات پایان دهند. آمار تقریبی درباره آبهای درونسرزمینی شاید چندان مهم نباشد، اما با توجه به حساسبودن آبهای فرامرزی و مشترک برای کشورهای ذینفع، ضروری است آمار دقیقتری درباره این آبها استخراج شود و از پایمالشدن حقوق کشورهای ذینفع جلوگیری شود.

دیدگاهتان را بنویسید